Schudnąć na stałe

dr Dariusz Szukała
źródło: dobrydietetyk.pl
Strona 1 z 3

Prawie 1/3 osób walczących z nadwagą ma już za sobą kilka diet lub kuracji odchudzających. Rezultaty są mniej lub bardziej zadowalające, ale niestety prawie zawsze nietrwałe. Spadek nadwagi, choć początkowo następuje bez większych problemów, to jednak utrzymanie obniżonej masy ciała przez dłuższy czas okazuje się po prostu niemożliwe.

Odchudzanie przeplatane okresami przybierania na wadze zostało żartobliwie nazwane efektem "jo-jo". Do niedawna problem ten interesował jedynie dotkniętych nim osobiście ludzi, od kilku lat jednak znalazł on się także w sferze zainteresowań lekarzy i żywieniowców. Zaczęto bowiem dostrzegać związek pomiędzy częstymi wahaniami wagi ciała a niektórymi zaburzeniami zachowań żywieniowych oraz konsekwencjami metabolicznymi wywołującymi oporność na każde kolejne odchudzanie. Ponadto badania dostarczyły dowodów, iż niezależnie od płci, zmienność masy ciała powoduje wzrost umieralności ogólnej oraz zachorowalności i umieralności z powodu choroby wieńcowej. Co roku jednak ok. 80 mln Amerykanów stosuje najróżniejsze terapie odchudzające. Niestety wkrótce po zrzuceniu kilku kilogramów niemal wszyscy wracają do poprzedniego sposobu żywienia, a w ciągu następnych 5 lat 95% z nich odzyskuje utracone kilogramy z nawiązką.

Walka z wiatrakami

Czy w takim razie uporczywe zmaganie się z nadwagą to przysłowiowa "walka z wiatrakami"?. Co powoduje, iż większość osób otyłych pomimo ogromnych wysiłków i wyrzeczeń nigdy nie odnosi trwałych sukcesów?

Trudno jednoznaczne odpowiedzieć na te pytania, bowiem problem ten jest niezwykle złożony i skomplikowany. Niewątpliwie przeważająca część kuracji odchudzających przeprowadzana jest w sposób nieprzemyślany i impulsywny. Większość osób otyłych zmęczona już nie tylko nadmiarem swej tuszy, ale także bezustannym poszukiwaniem recepty na sukces przyjmuje za dobrą monetę każde nawet najbardziej absurdalne rozwiązanie.

Tymczasem większość prezentowanych i reklamowanych metod pozbawiona jest jakichkolwiek podstaw naukowych i nosi znamiona zwykłej szarlatanerii. Wspólnym ogniwem łączącym większość tych "pseudometod'' jest bazowanie na drastycznych modyfikacjach w diecie. Choć w konsekwencji początkowo powodują one szybki spadek wagi ciała, to jednak w żaden sposób nie zapewniają trwałości sukcesu. Ostre kuracje postne wywołują silne zmiany fizyczne i psychiczne, co w rzeczywistości prowadzi jedynie do zaostrzenia procesu nadwagi. Wprowadzanie silnie restrykcyjnych diet bardzo szybko przestawia organizm na specjalną głodową przemianę materii. Dochodzi wówczas do wyraźnego spowolnienia tempa metabolizmu i zmniejszenia spalania kalorii. Powtarzane kilkakrotnie takie kuracje w pewnym momencie powodują zaniżenie tempa przemiany materii raz na zawsze, i wówczas pomimo jakichkolwiek starań zgubienie nadwagi okazuje się już niemożliwe. Nazbyt restrykcyjne diety i nieprzemyślane kuracje zakłócają jednak nie tylko cykl przemian fizjologicznych, lecz bardzo często powodują depresje i nasilają szereg zaburzeń psychicznych. Naprzemiennie występujące sukcesy i porażki silnie frustrują, narzucają poczucie winy, rodzą słabości i wyrzuty sumienia.

Pomimo, iż za większość niepowodzeń w procesie odchudzania odpowiedzialność ponosi brak niewiedzy i ludzka naiwność, to jednak błędem byłoby twierdzić, iż stanowi to jedyną przyczynę. Bardzo często kuracje przeprowadzane są wnikliwie, pod okiem wykwalifikowanych specjalistów, a mimo to osiągnięcie trwałych efektów okazuje się często niemożliwe. Każdy uczciwy praktyk zdaje sobie sprawę, iż leczenie osoby otyłej trwa czasami niezwykle długo, jest żmudne i trudne, a jego wyniki przynoszą często rozczarowanie. Wybór strategii postępowania wymaga znacznej wiedzy i zaangażowania ze strony specjalisty. Problem otyłości jest niezwykle skomplikowany, nie można bowiem wytoczyć jednakowej i standartowej metody postępowania dla wszystkich pacjentów. W trakcie terapii ujawnia się szereg indywidualnych przeszkód natury biologicznej i psychicznej, utrudniających lub całkowicie niwelujących efekt leczenia.